नवरात्रीचा तिसरा दिवस : देवी चंद्रघंटा

चंद्रघंटा हे दुर्गा मातेचे तिसरे रूप आहे आणि नवरात्री 2022 मध्ये तिसर्‍या दिवशी तिची पूजा केली जाते. जे या रूपात देवीची पूजा करतात त्यांना शाश्वत शक्ती आणि सामर्थ्य मिळते. ती नाभीवर स्थित मणिपुरा चक्राची देवी आहे जी चक्रे सूर्याद्वारे शासित आहे.

देवी चंद्रघंटा कथा

देवी पार्वतीने भगवान शंकरांना, पती म्हणून मानण्याचा निर्धार केला होता, तरीही महादेवाने तिला सांगितले की ते कोणाशीही लग्न करणार नाही आणि ब्रह्मचारी राहणार नाही. हे कटू सत्य ऐकून देवीने शिवाशी लग्न करण्याच्या नादात अनेक यातना भोगल्या. देवीचे प्रेम व निस्सीम भक्ति पाहून महादेवांनी तिची मागणी मान्य केली आणि तिच्याशी लग्न करण्यास ते तयार झाले. महादेव इतर देव, ऋषी, तपस्वी, भूत आणि इतर अध्यात्मवादी पार्वतीचा पिता आणि हिमालयाचा अधिपती राजा हिमावत यांच्या राजवाड्यात आले. तेथे शिवाने आपल्या शाश्वत मनोरंजनाचा एक भाग म्हणून त्याचे भयंकर प्रदर्शन केले. पार्वती देवीची माता मैनावती यांचे असे भयंकर रूप पाहून बेहोश झाल्या. लवकरच, पार्वतीने देवी चंद्रघंटाचे रूप धारण केले ज्याने शिवासह सर्वांना आश्चर्यचकित केले. देवीने शिवाला प्रार्थना केली की त्यांनी त्यांच्या मोहक, शांत रूपात परत या. देवीच्या विनंतीनुसार, शिव एक तरुण मोहक पुरुष बनले. शिवाच्या कृपेने मैनावती शुद्धीवर आली आणि आपल्या मुलीच्या दिव्य विवाह सोहळ्याने प्रसन्न झाली.

देवी चंद्रघंटा ही जगात न्याय आणि शिस्त प्रस्थापित करणारी आहे. देवीच्या शरीराचा रंग सोनेरी आहे. ती वाघावर स्वारी करते जी “धर्म” दर्शवते; दहा हात आणि तीन डोळे आहेत. तिचे आठ हात शस्त्रे प्रदर्शित करतात तर उर्वरित दोन अनुक्रमे वरदान आणि हानी थांबवण्याच्या मुद्रांमध्ये आहेत.

देवी युद्धासाठी सज्ज झाल्यासारखी उभी आहे. “चंद्रघंटा” म्हणजे परम आनंद आणि ज्ञान, चांदण्या रात्रीच्या थंड वाऱ्याप्रमाणे शांतता आणि निर्मळता.

तिच्या आशीर्वादाने दु:ख दूर होतात आणि मनुष्याच्या आतील योद्धा जागृत होतो.

नवरात्रीच्या तिसऱ्या दिवशी साधकाचे मन मणिपुर चक्रात प्रवेश करते . तो दूरदृष्टी आणि नेतृत्व शक्ती विकसित करतो. चंद्रघंटा मातेच्या कृपेने साधकाची सर्व पापे जळून जातात व अडथळे दूर होतात. तिची उपासना त्वरित फलदायी ठरते. ती नेहमी रणांगणावर जाण्यास तयार असल्याच्या हावभावात असते आणि अशा प्रकारे ती भक्तांच्या अडचणी तत्परतेने दूर करते. तिचे वाहन सिंह आहे आणि त्यामुळे तिचा उपासक सिंहासारखा शूर आणि निर्भय होतो. तिच्या घंटाचा आवाज तिच्या भक्तांचे नेहमी दुष्ट आत्म्यापासून रक्षण करतो.

देवी चंद्रघंटा स्वरूप:

देवी चंद्रघंटा हे पार्वतीचे विवाहित रूप आहे. देवी महागौरीचा महादेवांशी विवाह झाला आणि तिने कपाळावर अर्धा चंद्र लावला म्हणून तिला चंद्रघंटा म्हणून संबोधले जाते. नवरात्रीला तिची पूजा केली जाते. पार्वतीचे हे रूप शांतीप्रिय आहे आणि तिच्या भक्तांचे कल्याण करनारे आहे. ती आपल्या सर्व शस्त्रांसह युद्धासाठी तयार आहे. तिच्या भक्तांचा असा विश्वास आहे की तिच्या कपाळावरील चंद्राच्या घंटाचा आवाज नकारात्मकता आणि वाईट आत्मे दूर करतो.
देवीचे वाहन वाघ आहे. तिने कपाळावर अर्धगोलाकार आकारात चंद्राला शोभले आहे. अर्धा चंद्र घंटा (घंटा) च्या आकारासारखा दिसतो, म्हणून चंद्रघंटा हे नाव पडले. तिला 10 हात दाखवले आहेत. तिच्या डाव्या हातात त्रिशूल, गदा, तलवार आणि कमंडल असून उजव्या हातात कमळ, बाण, धनुष आणि जपमाला आहे. तिचा पाचवा डावा हात वरद मुद्रेत आणि पाचवा उजवा हात अभय मुद्रेत आहे.

देवी चंद्रघंटा
देवी चंद्रघंटा

देवी चंद्रघंटा पूजा विधी

नवरात्रीच्या तिसऱ्या रात्रीची सुरुवात चंद्रघंटाच्या पूजेने होते जी पवित्र पूजा करून केली जाते. भक्त मातीच्या भांड्यासारख्या उथळ तव्याचा वापर करतात. कढईत चिखलाचे तीन थर आणि सप्तधान्य/नवधान्य (धान्य) बिया टाकल्या जातात. पुढे थोडेसे पाणी शिंपडले जाते जेणेकरून बियांना पुरेसा ओलावा मिळेल. गंगाजल, सुपारी, काही नाणी, अक्षत (हळद पावडर मिसळलेला कच्चा तांदूळ) आणि दुर्वा गवत यांनी भरलेला कलश (पवित्र पाण्याचे भांडे) तळामध्ये ठेवले जाते. नंतर आंब्याच्या झाडाची पाच पाने कलशाच्या गळ्यात घालतात आणि नंतर नारळाने झाकलेले असतात.

ध्यान मंत्र

पिण्डजप्रवरारूढा चण्डकोपास्त्रकैर्युता।

प्रसादं तनुते मह्यं चंद्रघण्टेति विश्रुता।।

पिंडदजा-प्रवरा- [अ] अरुद्धा कांड-कोपा-अस्त्रैर-युता
प्रसादम् तनुते मह्यम् चंद्रघन्त्ते [आ-I] ती विश्रुता ||

अर्थ:
सर्व प्राण्यांमध्ये उत्तम असणाऱ्या (वाघावर) आरुढ असणारी देवी , जी अतिशय क्रोधाने भरलेली असून , नाना विविध अस्त्र युक्त आहे.! हे देवी माझ्यावर कृपा कर, तुझे हे रूप चंद्रघंटा नावाने सर्वश्रुत आहे !!

संदर्भ

१] ग्रीन मेसेज वेबसाइट

२] वेदिक Goddess वेबसाइट

आमचे इतर लेख


Author: maymarathi

1 thought on “नवरात्रीचा तिसरा दिवस : देवी चंद्रघंटा

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *