Follow the मायमराठी – आपली भाषा आपले लेख.. ✍🚩 channel on WhatsApp:

Follow the मायमराठी – आपली भाषा आपले लेख.. ✍🚩 channel on WhatsApp:

Link https://whatsapp.com/channel/0029Va9w5258PgsHhPqekm0W

maymarathi logo

मुलांचा सर्वांगीण विकास हा प्रत्येक पालकांचा मुख्य उद्देश असतो. यासाठी त्यांना केवळ शिक्षणाचीच नव्हे तर चांगल्या नैतिक मूल्यांचीही गरज असते. सकारात्मक मूल्ये हे मुलांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा पाया असतात आणि त्यांना योग्य दिशा देतात. लहानपणापासूनच मुलांमध्ये ही मूल्ये रुजवल्यास त्यांचा भविष्यकालीन आयुष्य सुखी आणि यशस्वी होऊ शकतो.

प्रेम आणि आपुलकीची भावना:

मुलांना प्रेमाची आणि आपुलकीची भावना सांगण्याचे उपाय त्यांच्या स्वभावाची विकास करते. हे त्यांच्या आत्मविश्वासाची वाढी देऊ शकते.

होय, खूपच योग्य मुद्दा आहे. मुलांना प्रेम आणि आपुलकीची भावना दाखवणे हे त्यांच्या सकारात्मक स्वभाव विकासासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. याविषयी मी खालीलप्रमाणे मुद्दे मांडू शकतो:

  1. प्रेम आणि आपुलकी ही मुलांची मूलभूत गरज असते. जेव्हा ही गरज पूर्ण होते तेव्हा मुलांमध्ये सुरक्षितता आणि आत्मविश्वासाची भावना निर्माण होते.
  2. प्रेमळपणा आणि आपुलकी यामुळे मुलांचा भावनिक बंध घट्ट होतो. त्यामुळे त्यांचा मानसिक विकास चांगला होतो आणि ते सकारात्मक दृष्टिकोनातून वागू लागतात.
  3. प्रेम आणि आपुलकी यामुळे मुलांना स्वीकारलेले वाटते. त्यांची वाटणारी संकुचिततेची भावना दूर होते आणि स्वतःविषयी विश्वास वाढतो.
  4. मुलांच्या प्रत्येक छोट्या-मोठ्या कामांचे कौतुक केल्यास त्यांच्यात उत्साह निर्माण होतो आणि आत्मविश्वास वाढतो.
  5. प्रेमळ वातावरणामुळे मुले आपल्या अडचणी मोकळेपणाने मांडू शकतात. त्यामुळे त्यांच्या समस्यांवर सोडवणूक मिळते.

एकंदरीतच प्रेम आणि आपुलकी हा मुलांच्या सर्वांगीण विकासाचा पाया आहे. मुलांना प्रेमळ व आपुलकीचा वातावरण मिळाल्यास त्यांचा आत्मविश्वास वाढून स्वभाव सकारात्मक दिशेने विकसित होतो.

सकारात्मक मूल्ये प्रेम आणि आपुलकी

मुलांसाठी सकारात्मक आदर्श ठेवणे:

मुलांसाठी चांगला आदर्श साखळीसह ठेवणे महत्वाचे आहे. पालकांच्या उत्कृष्ट वृत्तींच्या अनुसरणाने, मुलांना सकारात्मक मूल्यांची उपेक्षा करण्यास मदत होते.

मुलांसमोर चांगला आदर्श ठेवणे हे त्यांच्यात सकारात्मक मूल्यांची रुजवणूक करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. या संदर्भात मी खालील मुद्दे मांडू इच्छितो:

  1. मुले लहानपणापासूनच पालकांच्या वर्तनाचे अनुकरण करतात. त्यामुळे पालकांनी स्वतःच प्रथम चांगला आदर्श घालायला हवा.
  2. पालकांनी नैतिक मूल्ये जसे सत्यनिष्ठा, आज्ञापालन, मेहनत करणे, संयम, दयाळूपणा यांचे पालन केले पाहिजे. मुले त्यांच्या कृतींवरून शिकतात.
  3. घरातील वातावरण शांततापूर्ण, प्रेमळ व सकारात्मक ठेवले पाहिजे. वाद, भांडणे टाळावीत. एकमेकांशी आदराने वागले पाहिजे.
  4. मुलांसमोर शिस्तबद्ध वागणूक व उत्तम सवयींचा आदर्श ठेवावा. उदा. वेळेची पाळणी, स्वच्छता, अभ्यास करणे इत्यादी.
  5. मुलांच्या चुका सुधारताना धीरग्रही राहणे आणि समजूतदारपणे समजावून सांगणे गरजेचे आहे. रागावणे टाळावे.
  6. मुलांसमोर चांगले उदाहरण व साखळी सांगणे, त्यांना प्रेरणा देईल आणि सकारात्मक मूल्यांकडे वळवेल.

एकंदरीत, पालकांनी स्वतःच चांगला आदर्श घातल्यास मुलांवर त्याचा चांगला परिणाम होईल आणि त्यांच्यात सकारात्मक मूल्यांची जोपासना होईल. मुलांचे भवितव्य घडवण्यासाठी हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

सकारात्मक मूल्ये

सकारात्मक नैतिक मूल्यांची जोपासना:

मुलांना सत्यनिष्ठा, धर्मनिष्ठा, औचित्य, आदर्शपणा इत्यादी नैतिक मूल्यांची जोपासना करण्याची आवड असल्याची शिकवा. या मुळे देखील मुलं मध्ये सकारात्मक मूल्ये जोपासतात.

नैतिक मूल्यांची जोपासना मुलांमध्ये करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. काही मुद्दे पुढीलप्रमाणे:

  1. सत्यनिष्ठा – मुलांना लहानपणापासून सत्य बोलण्याची सवय लावून द्यावी. खोटे बोलण्याचे दुष्परिणाम समजावून सांगावेत.
  2. धर्मनिष्ठा – मुलांना धार्मिक शिकवणुकी द्याव्यात. देवाला मानणे, दुसऱ्यावर विश्वास ठेवणे, दया करणे अशा गोष्टी शिकवाव्यात.
  3. औचित्य – मुलांना नीतिनियमांचे पालन कसे करावे हे शिकवावे. वयोवृद्धांचा आदर करावा, मोठ्यांचे ऐकावे अशा गोष्टी समजावून सांगाव्यात.
  4. आदर्शपणा – जीवनातील थोर व्यक्तींचे आदर्श आणि कथा मुलांना सांगाव्यात. त्यांच्या चरित्रावरून नैतिक गुण शिकता येतील.
  5. कथा/गोष्टी – चांगल्या गोष्टी, कथा मुलांना वाचून दाखवाव्यात. त्यातील नायक/नायिकेच्या गुणांवर चर्चा करावी.
  6. स्वतःचा आदर्श – आपणच मुलांसमोर चांगले वागणे, बोलणे, वर्तन यांचे उदाहरण द्यावे. ते अनुकरण करतील.
  7. शिक्षा नव्हे तर समज – चुकांवर शिक्षा करण्यापेक्षा त्यांना समजावून सांगणे महत्त्वाचे. त्यातूनच ते शिकतील.

अशारितीने लहानपणापासूनच मुलांत नैतिक मूल्यांची जोपासना केल्यास त्यांचा चांगला चारित्र्य घडेल आणि ते चांगले नागरिक बनतील.

संदर्भ

पुस्तके:

  1. “आदर्श पालकत्व” – डॉ. स्फुलिंग उत्सव
  2. “शालेय मुलांचा विकास” – डॉ. विजया राजे
  3. “मुलांची संस्कार शिक्षा” – डॉ. सुधीर काकडे
  4. “जीवनमूल्ये आणि बालमानस” – अनिल सदाणे
  5. “मुलांसाठी भारतीय संस्कृती” – शीला गणेशन

ब्लॉग/वेबसाइट:

  1. https://parenting.firstcry.com/articles/inculcating-moral-values-in-children/
  2. https://www.momjunction.com/articles/importance-of-moral-values-for-child_00357567/
  3. https://parenting.myths.com/moral-values-for-children/
  4. https://www.thebetterindia.com/159184/parenting-tips-teach-values-children-indian-culture/
  5. https://www.parentcircle.com/article/moral-values-every-child-needs-to-be-taught/

आमचे इतर लेख

Follow the मायमराठी – आपली भाषा आपले लेख.. ✍🚩 channel on WhatsApp:

Follow the मायमराठी – आपली भाषा आपले लेख.. ✍🚩 channel on WhatsApp:

Link https://whatsapp.com/channel/0029Va9w5258PgsHhPqekm0W

maymarathi logo