Follow the मायमराठी – आपली भाषा आपले लेख.. ✍🚩 channel on WhatsApp:

Follow the मायमराठी – आपली भाषा आपले लेख.. ✍🚩 channel on WhatsApp:

Link https://whatsapp.com/channel/0029Va9w5258PgsHhPqekm0W

maymarathi logo

आयुर्वेद ही जगातील सर्वात जुनी औषधी पद्धत आहे. ही पारंपरिक भारतीय वैद्यक पद्धत आहे जी हजारो वर्षांपासून लोकांच्या आरोग्याच्या काळजीसाठी वापरली जाते. आयुर्वेदात रोगाचे निदान आणि उपचार हे प्रामुख्याने प्राकृतिक पद्धतीने केले जाते.

आयुर्वेदातील मुख्य सिद्धांत म्हणजे शरीर, मन आणि आत्मा यांच्यात सामंजस्य राखणे. या तिन्ही घटकांचे समतोल राखले असेल तरच एखाद्याला चांगले आरोग्य मिळू शकते. आयुर्वेदातील उपचार पद्धतीमध्ये योग, प्राणायाम, ध्यान, औषधोपचार, पंचकर्म इत्यादींचा समावेश होतो.

आयुर्वेदानुसार आहार, निद्रा आणि व्यायाम या गोष्टी मानवी शरीराच्या स्वास्थ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असतात. चांगला आहार, पुरेसा झोप आणि नियमित व्यायाम हे त्रिसूत्र आरोग्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते.

आयुर्वेदातील काही मुख्य आरोग्यदायी उपाय खालीलप्रमाणे:

  1. योगासने: योगाच्या विविध मुद्रा शरीराला लवचिक बनवून त्याची लयबद्धता वाढवतात. त्यामुळे शरीरातील विकृती दूर होतात.
  2. प्राणायाम: प्राणायाम हा श्वसन व्यवस्थेला नियंत्रित करण्याचा एक मार्ग आहे. तो फुफ्फुसांची क्षमता वाढवतो आणि रक्तातील ऑक्सिजनची पातळी सुधारतो.
  3. ध्यान: ध्यान करणे हे मन शांत करण्याचे एकमेव प्रभावी उपाय आहे. ते मानसिक तणाव कमी करते आणि सकारात्मकता वाढवते.
  4. आहार: आयुर्वेदात अन्न औषध म्हणून ओळखले जाते. पौष्टिक आहारामुळे शरीरात उर्जा तयार होते. ताजे आणि स्वच्छ अन्न घेण्याचा आग्रह धरला जातो.
  5. बहुमूल्य औषधी वनस्पती: आयुर्वेदात अनेक वनस्पतींचा उपयोग औषधी म्हणून केला जातो. तुळस, अश्वगंधा, गुळवेल, अजवायन इत्यादी औषधी वनस्पती शरीरासाठी अत्यंत फायदेशीर ठरतात.
  6. तेलाभिषेक: तेलाभिषेक ही एक प्राचीन चिकित्सा पद्धत आहे. यात शरीरावर विशिष्ट तेलांची मालिश केली जाते. ही प्रक्रिया मांसपेशींना ढवळते आणि शरीराचे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते.
  7. पंचकर्म: पंचकर्म म्हणजे वमन, वस्तुधारण, वमन, नेत्रतार्पण, नस्यकर्म आणि अनुवासन. ही पाच क्रिया विषाणूंपासून शरीर स्वच्छ ठेवण्यासाठी उपयुक्त असतात.
  8. रसायन चिकित्सा: आयुर्वेदात औषधांच्या स्वरुपात विविध रसायने तयार केली जातात. या रसायनांमध्ये विषाणूंवर प्रभावीपणे काम करण्याची क्षमता असते.

आयुर्वेद चिकित्सा पद्धतीत रोगाचे मूळ कारण शोधून त्याला चांगल्या प्रकारे उपचार केले जाते. त्यामुळे रोग पुन्हा उद्भवण्याची शक्यता कमी होते. आयुर्वेदिक पद्धतीने उपचार केल्याने औषधांचे दुष्परिणाम किंवा साइड इफेक्ट्सचा त्रास होत नाही.

आयुर्वेदात रोगप्रतिकारक क्षमता वाढवण्यावर भर दिला जातो. शरीराची रोगप्रतिकार शक्ती चांगली असेल तर आजारांना तोंड देणे सोपे होते. म्हणूनच आहार, व्यायाम आणि जीवनशैलीत बदल करून आयुर्वेदानुसार जगणे आरोग्यासाठी खूप उपयुक्त ठरू शकते.

आजकाल जीवनशैलीतील बदलांमुळे लोकांना विविध प्रकारच्या आजारांना सामोरे जावे लागत आहे. अशावेळी आयुर्वेदिक उपचार पद्धतीकडे वळणे आरोग्याच्या दृष्टीने फायदेशीर ठरू शकते. आयुर्वेदातील नैसर्गिक व पारंपरिक उपचार पद्धतींचा आजही वापर करून आपले आरोग्य सांभाळता येऊ शकते.

संदर्भ

  1. The National Ayurvedic Medical Association – naima.org
  2. The Chopra Center’s Resources on Ayurveda – chopra.com/articles/ayurveda
  3. Ministry of Ayush, Government of India – ayush.gov.in
  4. The Complete Book of Ayurvedic Home Remedies by Dr. Vasant Lad
  5. Ayurvedic Healing by Dr. David Frawley
  6. The Yoga of Herbs by Dr. David Frawley and Dr. Vasant Lad

आमचे इतर लेख

Follow the मायमराठी – आपली भाषा आपले लेख.. ✍🚩 channel on WhatsApp:

Follow the मायमराठी – आपली भाषा आपले लेख.. ✍🚩 channel on WhatsApp:

Link https://whatsapp.com/channel/0029Va9w5258PgsHhPqekm0W

maymarathi logo